Bozuk sektör ve disk hatası: belirtiler ve ne yapılmalı

Bozuk sektör nedir ve nasıl anlaşılır?

Disk, küçük bölümlere (sektörlere) ayrılır. Bir sektör okunamaz hale gelirse buna bozuk sektör denir. Belirtiler şunlardır:

• Dosya kopyalarken ya da açarken sistem donuyor.
• Disk kullanım yüzdesi uzun süre yüksek kalıyor.
• "Disk okuma hatası" ya da "Windows onarılıyor" mesajları çıkıyor.
• Belirli dosyalar açılamıyor veya bozuk görünüyor.
• Disk yavaşlıyor, sistem sık sık mavi ekran veriyor.
• Mekanik diskte tıkırtı ya da ses var.

Disk neden bozulur?

Bozuk sektörlerin birkaç nedeni olabilir:

• Diskin doğal yıpranması ve ömrünü doldurması
• Darbe, düşme ve titreşim
• Ani elektrik kesintisi ve düzensiz kapanma
• Aşırı ısınma
• Üretim kusuru
• Dosya sistemi hataları (bunlar mantıksal olup onarılabilir)

Mantıksal hata ile fiziksel bozulma arasında ayrım önemlidir. Mantıksal hata yazılımla düzelebilir. Fiziksel bozulma ise yayılabilir.

Önce hangi işlem yapılmamalı?

Bunun yerine şunu yapın: kritik dosyaları hemen başka bir yere kopyalayın. Kopyalama sırasında ses, donma ya da hata varsa durun. Diski daha fazla zorlamayın ve bize ulaşın.

Disk sağlığı nasıl kontrol edilir?

Disk, S.M.A.R.T. adı verilen bir sağlık verisi tutar. Bu veriyi okuyan araçlar vardır. Ama yorumlamak her zaman kolay olmayabilir.

Özellikle şu değerler dikkat çekicidir:

• Yeniden atanan sektör sayısı
• Bekleyen sektörler
• Düzeltilemeyen hatalar
• Isı değerleri

Bu değerlerin yükselmesi, diskin yakın zamanda arıza verebileceğine işaret eder. Yine de tek başına kesin hüküm değildir. İnceleme ve ek test gerekir.

Serviste bozuk sektörlü disk için süreç

1. Belirtiler ve sağlık verileri okunur.
2. Disk durumu kritikse önce kopya (imaj) alınır.
3. Kopya üzerinde dosya sistemi hataları ve okunamayan alanlar belirlenir.
4. Dosyalar sağlam bölgelerden öncelikle kurtarılır.
5. Diskin değişmesi gerekiyorsa yeni disk takılır ve veriler aktarılır.
6. Sistem çalışır halde teslim edilir.

Okunamayan alanlardaki dosyalar kısmen bozuk gelebilir. Bu durum önceden anlatılır. Mekanik disk fiziksel arıza gösteriyorsa HDD veri kurtarma sayfasındaki yaklaşımı izleriz.

Onarım mı, disk değişimi mi?

Mantıksal bir hata ise onarım yeterli olabilir. Fiziksel bozulma varsa onarım geçicidir. Bu durumda yeni bir diske geçmek doğru yoldur. Özellikle sistem diski bozuksa, bunu SSD'ye geçerek hızlandırmak da mümkündür. SSD veri kurtarma sayfasında SSD tarafını okuyabilirsiniz.